DEAF’s Dynamiek
Een interview met
Alex Adriaansens, directeur V2_.
Het Dutch Electronic Art Festival 2003 (DEAF03) heeft als thema Data Knitting. Hoe is dit thema tot stand gekomen?
“In de ontwikkeling van een thema
speelt een aantal factoren een rol. V2_’s activiteiten zijn
gericht op de relatie tussen kunst en technologie, een breed
terrein dat varieert van robotica, internet en radio tot
kunstmatige intelligentie en virtual reality –
een terrein dat nog niet strikt is afgebakend en waarin
mengvormen floreren. Ook heeft het werken met mediatechnologie
sociale, politieke, economische en culturele implicaties.
Een thema dient als kader waarbinnen de complexiteit van
het werkveld van V2_ kan worden afgebakend, terwijl een
grote diversiteit mogelijk blijft. Het bindt de soms zeer
diverse activiteiten van DEAF en vormt een rode draad voor
het publiek. Daarnaast moet een thema aansluiten op de actualiteit
en praktijk van kunstenaars en wetenschappers. Het thema
van dit jaar, Data Knitting – het verknopen van
informatie –, raakt aan een maatschappelijke actualiteit.
Veel organisaties zijn bezig hun archieven digitaal te ontsluiten
en stuiten daarbij zowel op problemen als op nieuwe mogelijkheden.
Data Knitting appelleert aan de basisvoorwaarden
van een goed functionerende informatiesamenleving waarin
de productie van kennis, via het vergaren, verwerken en
bewerken van informatie een essentieel gegeven is. Dus hoe
informatie te interpreteren, ordenen en ontsluiten, en hoe
de politieke, sociale en culturele implicaties ervan te
begrijpen?
Deze thematiek is niet nieuw. Mensen hebben
door de eeuwen heen allerlei methodieken ontwikkeld om de
wereld om hen heen te beschrijven. De Wunderkammer,
een voorloper van het 19de-eeuwse museum, is daar een goed
voorbeeld van. Europese ontdekkingsreizigers en handelaren
bezochten in de 17de eeuw exotische oorden en namen voorwerpen,
teksten, tekeningen en zelfs inboorlingen mee. Al deze informatieve
objecten werden naast elkaar tentoongesteld en construeerden
kennis over delen van de wereld, net als digitale databases
nu, waarin metadata onze kennis structureren. DEAF03
Data Knittingraakt aan de vraag hoe we de wereld, als
een complex geheel van samenhangende delen en processen,
begrijpen en interpreteren."
DEAF03 stelt dus methodes voor informatievergaring en –verwerking centraal vanuit een artistiek perspectief. Hoe wordt het publiek hier tijdens het festival in betrokken?
“De
tentoonstelling biedt een goede introductie op de thematiek
voor een breed publiek. Zij laat interactieve werken zien,
die een directe deelname en beleving van de toeschouwer
verlangen en laten zien hoe de media een bepaalde realiteit
aan ons opdringen, die we niet alleen dienen te consumeren,
maar waarin we ook moeten participeren. De tentoonstelling,
maar zeker ook de vele presentaties, symposia en workshops
tijdens DEAF gaan in op de vele aspecten van Data Knitting.
Zo is een onderliggende vraag in het programma wat de sociale,
economische en culturele inzet van kennisproductie is. Hoe
wordt informatie als bouwsteen gebruikt voor het produceren
van kennis en wie beheren deze bouwstenen (informatie)?
Dus wie vergaart informatie, wie controleert bepaalde informatie,
voor wie is bepaalde informatie wel of niet toegankelijk,
wie heeft de copyrights over specifieke informatie en wie
bepaalt welke informatie wel of niet ontsloten kan worden?
De
verschillende programmaonderdelen en projecten brengen ieder
een ander facet onder de aandacht. Zo kunnen bezoekers van
Pockets Full of Memories zelf een archief bouwen
en spelen met de database die daaraan ten grondslag ligt.
Can You See Me Now? toont de manier waarop virtuele
informatieomgevingen gekoppeld kunnen worden aan een harde,
fysieke leef- en speelomgeving. Naast de tentoonstelling
speelt ook de festivalwebsite een belangrijke rol in de
publieksparticipatie. Bezoekers kunnen hier informatie over
het festival vinden, maar ook de presentaties volgen via
video streams waar chatboxen en e-mail aan gekoppeld
zijn. Kennisoverdracht vindt plaats in seminars, workshops
en een tweedaags symposium met internationale topsprekers
uit kunst en wetenschap. Deze laatste activiteiten richten
zich op een meer specifiek publiek. Daarnaast worden het
thema en enkele subthema"s uitgewerkt in een reeks publiekspresentaties.
Het muziek- en performanceprogramma Playing Data
laat uiteenlopende interdisciplinaire performances zien,
waarbij de inzet van diverse media en het bespelen van databases
en digitale archieven de rode draad vormen. Op De Avonden
van… geven drie gastcuratoren, Lev Manovich, Siegfried
Zielinski en Sadie Plant, met de door hen genodigde gasten
een persoonlijke visie op Data Knitting. In het
programmaonderdeel Open Territories presenteren
kunstenaars projecten waar men aan werkt en die aansluiten
op de thematiek. Al deze presentaties vinden plaats in een
publieke Arena die is vormgegeven door Atelier
van Lieshout. Het publieksdebat staat dus hoog in het vaandel
tijdens deze editie van DEAF."
Is DEAF03
een soort Wunderkammer, niet van exotische oorden,
maar van de complexe en dynamische wereld om ons heen? "Inderdaad,
met een bonte verzameling aan installaties, concerten, projecten
en sprekers. Zo kan een paleobioloog in het kader van het
symposium een lezing geven over fossielen, terwijl in Pakhuis
Las Palmas bezoekers van de tentoonstelling een beeldarchief
bouwen en in Calypso muzikanten experimenteren met software
waarmee zij beeld en geluid kunnen koppelen. DEAF03
laat zien en horen, debatteert en stelt vragen over de rol
en betekenis van informatie en kennis in onze technologische
cultuur en laat hiervoor kunstenaars, wetenschappers en
andere experts aan het woord die hun onderzoek en projecten
presenteren. In de publicatie Information is Alive
kan men een goede weerslag vinden van de vele projecten,
debatten en onderwerpen die tijdens DEAF03 aan
de orde komen."
